Cách gói bánh chưng dài “tròn trịa, đẹp mắt, xanh mướt”

Vào dịp tết cổ truyền của Việt Nam không thể thiếu được món bánh chưng. Bên cạnh bánh chưng vuông thì có rất nhiều nơi gói bánh dài để đón năm mới. Trong bài viết này chúng tôi sẽ chia sẻ cách gói bánh chưng dài ngày tết một đơn giản mà đẹp mắt nhất cho xuân Tân Sửu này. Cùng theo dõi bài viết để hiểu rõ hơn về cách làm món bánh chưng dài nhé!

Cách gói bánh chưng dài ngày tết

Ngoài bánh chưng vuông thì vào tết Nguyên Đán của người Việt ở nhiều vùng miền còn làm thêm món bánh chưng dài. Ngay sau đây chúng tôi sẽ hướng dẫn gói bánh chưng dài bằng lá dong đơn giản nhất. 

cách gói bánh chưng dài
Cách gói bánh chưng dài bằng lá dong ngày tết

Chuẩn bị nguyên liệu

Với cách gói bánh chưng dài bằng lá dong mà chúng tôi muốn hướng dẫn các bạn cần chuẩn bị những nguyên liệu như sau: 

  • Gạo nếp ngon: 2 kg
  • Đỗ xanh: 500g
  • Thịt lợn 3 chỉ: 1 kg
  • Lá dong
  • Lạt buộc (lạt trẻ từ cây giang)
  • Gia vị ướt thịt (mắm, hạt tiêu, bột canh)

Các bước thực hiện gói bánh chưng dài

Để gói bánh chưng dài lá dong chúng ta cần thực hiện những bước như sau:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

  • Gạo nếp: Các bạn đem gạo nếp vo sạch với muối trắng. Sau khi đã vo sạch gạo các bạn đem ngâm với nước lạnh trong 12 tiếng. Khi gạo đã được ngâm đủ thời gian các bạn đổ ra rổ cho ráo nước. 
  • Đậu xanh các bạn đem ngâm với nước sạch trong khoảng 8 tiếng để đỗ no nước và tách khỏi lớp vỏ xanh. Sau đó các bạn đem đỗ đi đãi để loại bỏ vỏ và những hạt bị hỏng. 
  • Lá dong các bạn đem rửa sạch bụi bẩn bám trên lá bằng nước và khăn mềm. Các bạn lau nhẹ nhàng cả hai mặt của lá. Sau đó xếp lá lên mâm và để cho ráo nước. 
  • Thịt ba chỉ các bạn đem rửa sạch sau đó thái miếng dài với độ dày vừa phải. Sau khi đã thái xong các bạn đem ướp với tiêu, mì chính và một chút mắm để cho thịt thơm và đậm vị hơn (nếu các bạn không thích nước mắm thì có thể thay thế bằng bột canh). 
cách gói bánh chưng dài bằng lá chít
Hướng dẫn gói bánh chưng dài

Bước 2: Gói bánh chưng dài

Để gói bánh chưng dài được đẹp các bạn cần một chút cẩn thận và khéo léo. Chi tiết các khâu gói bánh chưng dài như sau:

  • Để gói bánh các bạn cần sự trợ giúp của một chiếc mâm sạch. Sau khi đã có mâm các bạn đặt hai chiếc lạt lên trên mặt mâm với khoảng cách đều nhau. 
  • Tiếp đến các bạn đặt 3 lá đã được tước bỏ phần sống dày lên trên dây lat. Lưu ý: Lá thứ 2 chồng lên lá trước 1 nửa là thứ nhất và là thứ 3 xếp chồng lên giữa lá thứ nhất và lá thứ 2.
  • Tiếp đến các bạn đổ một bát gạo lên chính giữa sau đó thực hiện dàn đều gạo để tạo thành một hình chữ nhật. Rồi các bạn cho đỗ vào giữa và cho thịt lên trên đỗ. 
  • Tiếp theo các bạn đổ thêm đỗ và 1 bát gạo lên trên. Khi đổ bát gạo các bạn cần đổ sao cho gạo có thể phủ kín lớp nhân đỗ.
  • Sau đó các bạn thực hiện gói và gấp mép lá dong lại theo hình sống lá rồi dùng hai chiếc lạt đã đặt ở dưới để cố định lại. 
  • Bước tiếp theo các bạn bẻ góc 1 đầu bánh và thực hiện dựng đứng chiếc bánh lên. Đồng thời các bạn thực hiện vỗ nhẹ lên bánh sau đó cắt bớt đầu lá và gấp mép lá vào. Khi gấp xong các bạn nhanh tay để lạt vào đáy bánh và nhanh tay đảo đầu bánh mới gập xuống mâm. 
  • Đầu kia của bánh các bạn cũng cắt bớt lá và gấp lại rồi buộc lạt để cố định 2 đầu. 
  • Cuối cùng các bạn sử dụng lạt cuốn quanh thân bánh cho thật chắc. 
gói bánh chưng dài dân tộc
Cách gói bánh chưng dài bằng lá dong

Như vậy là các bạn đã hoàn tất việc gói bánh chưng dài bằng lá dong. Sau khi gói xong các bạn luộc bánh trong khoảng 8 đến 12 tiếng là được. Các bạn có thể tham khảo thêm về cách luộc bánh chưng chuẩn tại đây. 

Cách gói bánh chưng dài bằng lá chít

Bánh chưng dài còn được gói bằng lá chít. Đây là món bánh chưng ngày tết đặc sản của những người dân tộc thiểu số tại Bắc An. Món bánh này tuy không được xanh như bánh gói bằng lá dong nhưng bánh lại có vị thơm ngon rất riêng. Trong phần này chúng tôi sẽ chia sẻ với các bạn cách gói bánh chưng bằng lá chít (cách gói bánh chưng dân tộc).

Có thể bạn quan tâm:

Nguồn gốc bánh chưng bằng lá chít

Tại Bắc An có rất nhiều chít, những cây chít mọc thành các bụi quanh bờ suối và có độ cao 1 đến 1,5m. Lá của cây chít có màu tương tự như màu xanh của lá dòng. Lá dài và to, độ dài của lá khoảng 35cm và chiều rộng của lá khoảng 8 đến 10 cm. Mỗi khi tết đến xuân về đồng bào ở đây sẽ ra bờ suối chặt cây lấy lá hoặc thực hiện tỉa những ngọn cây có nhiều lá to đẹp về gói bánh chưng. 

Những bà con dân tộc thiểu số ở Bắc An cũng không biết món bánh chưng lá chít có tự bao giờ chỉ biết từ thủa tấm bé đã được ông bà mình truyền lại. Có thể cách gói bánh chưng bằng lá chít này đã có hàng trăm năm trước đây. Các thế hệ con cháu của họ đã gìn giữ để đến hôm nay chúng ta có được thêm một nét đẹp văn hóa. 

hướng dẫn gói bánh chưng dài
Cách gói bánh chưng dài bằng lá chít

Các bước gói bánh chưng dài bằng lá chít

Cách gói bánh chưng chít về cơ bản thì tương tưng tự như khi gói bánh chưng dài bằng lá dong. Tuy nhiên chúng ta cần phải sử dụng nhiều lá hơn để gói bởi lá chít nhỏ hơn lá dong rất nhiều. Thông thường để gói một chiếc bánh chưng dài bằng lá chít cần phải sử dụng 10 đến 12 lá. 

Lá chít sau khi được hái về từ rừng sẽ được bà con đem rửa sạch. Sau đón thực hiện luộc qua nước sôi khoảng 2 đến 3 phút cho lá có độ mềm và dẻo. Khi gói chúng ta cần cắt bớt phần đầu và phần cuối của lá. 

Sau khi lá chít được chuẩn bị xong. Để gói bánh các bạn thực hiện xếp đảo đầu đuôi lá này chồng lên nửa lá kia. Các bạn xếp số lá sao cho có đủ độ rộng để gói bánh là được (số lượng có thể từ 10 đến 12 lá tùy kích thước của lá). 

Tiếp đến phần lõi bánh các bạn làm tương tự như với khi đổ lõi bánh chưng dài gói lá dong. Đầu tiên các bạn đổ một lớp gạo nếp và cán thành hình chữ nhật ở giữa lá. Sau đó các bạn cho 1 lớp đậu xanh rồi đến thịt ba chỉ và một lớp đậu xanh nữa phủ kín thịt lợn. Cuối cùng các bạn đổ thêm một lớp gạo nếp phủ kín  nhân bánh.

Sau khi đã đổ xong lõi báng các bạn thực hiện gói bánh, các bạn gập cuộn lá theo chiều dọc của bánh rồi dùng hai sợi lạt giang buộc định hình lại. Sau khi đã cố định và tạo hình bánh thành hình trụ các bạn thực hiện gói gập 2 đầu bánh lại. 

gói bánh chưng dài
Cách gói bánh chưng dài dân tộc

Để gói 2 đầu bánh các bạn cần thực hiện thật khéo léo để không là rớt gạo ra ngoài. Trước tiên các bạn gập 1 đầu của bánh lại sau đó các bạn dựng đứng bánh lên và tiến hành gập đầu phía trên lại rồi sử dụng lạt để buộc cố định. Sau đó lật lại đầu kia và buộc chặt. Cuối cùng các bạn buộc thêm dây lạt dọc thân bánh để bánh được chắc. 

Sau khi gió xong các bạn đem bánh chưng dài lá chít luộc trong vòng 12 tiếng là được.

Lý giải ý nghĩa của bánh chưng dài

Chúng ta đều đã biết bánh Chưng vuông tượng trưng cho trời nhưng ít ai trong chúng ta biết được ý nghĩa của chưng dài. Trong phần này của bài viết chúng tôi sẽ chia sẻ về ý nghĩa của bánh chưng dài trong văn hóa Việt Nam. 

Bánh chưng dài hay còn gọi là bánh chưng tròn hay bánh tét, bánh chưng tày. Bánh chưng dài được gói nhiều lớp lá khiến người ta liên tưởng đến người mẹ, người cha bao bọc những đứa con của mình, như chị em trong gia đình, làng xóm láng giềng bao bọc lẫn nhau. 

Ý nghĩa bánh chưng dài
Ý nghĩa bánh chưng dài

Bánh chưng dài chứa đựng trong đó là tinh hoa của nền nông nghiệp lúa nước nước. Những nguyên liệu để làm bánh đều là sản phẩm của nông nghiệp.. Không dừng lại ở đó bánh chưng còn chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về âm dương ngũ hành của Việt Nam. Cụ thể là:

  • Màu vàng của đậu xanh biểu trưng cho hành thổ
  • Màu đen của tiêu ướp trong nhân bánh tượng trưng cho hành Thủy. 
  • Màu xanh của lá dong tượng trưng cho hành mộc
  • Màu đỏ hồng của thịt lợn tượng trưng cho hành hỏa
  • Màu trắng của gạo nếp tượng trưng cho hành thủy. 

Bên cạnh đó bánh chưng dài còn có sự đa dạng trong hương vị và nguyên liệu làm bánh. Ngoài việc được là từ đỗ xanh, gạo nếp, thịt ba chỉ bánh còn được làm từ những nguyên liệu khác như nếp cẩm, nhân đỗ xanh có thể được thay thế bằng đỗ đen. Điều này đem lại sự đa dạng và phong phú về văn hóa ẩm thực cho đất nước ta. Đồng thời tạo ra được nhiều hương vị mới cho bánh. 

Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi về cách gói bánh chưng dài ngày tết. Hy vọng qua bài viết các bạn đã biết cách gói bánh chưng dài là dong và lá chít cho ngày tết Tân Sửu sắp tới.

About Lê Hà

Chào bạn các bạn! Mình là Hà, mình đã có nghiên cứu và tìm tòi lĩnh vực máy móc công nghiệp trong thời gian khá dài. Hy vọng với các nội dung mình chia sẻ trên đây có thể phần nào giúp ích bạn trong công việc cũng như học tập.

View all posts by Lê Hà →