Hoa sen – Quốc hoa Việt Nam có ý nghĩa gì?

Khi nhắc đến hoa sen người ta sẽ nghĩ đến ngay sự thanh cao, tinh khôi và sức sống mãnh liệt… Tuy nhiên bạn đã hiểu hết ý nghĩa hoa sen và bí mật của của quốc hoa Việt Nam chưa? Nếu chưa thì hãy cùng với chúng tôi tìm hiểu ngay sau đây nhé!

Giới thiệu sơ lược về hoa sen

Hoa sen hay còn được gọi với cái tên là Liên hoa. Loài hoa này có tên khoa học là “Nelumbo nucifera”, hoa sen tiếng anh là “Lotus”.

hinh-anh-ve-hoa-sen
Hình ảnh hoa sen đẹp

Theo Phật giáo thì bông sen chính là biểu tượng của sự thuần khiết và được ví như một người mang trong mình tâm hồn trong sáng, không dễ bị vấy bẩn bởi những điều xấu, đúng như câu tục ngữ “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.

Hoa sen được coi là quốc hoa của Việt Nam và nó quá đỗi quen thuộc và gần gũi với người dân. Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh những ao sen rực rỡ sắc hồng cùng nền lá xanh mướt ở các làng quê của Việt Nam.

Nguồn gốc của hoa sen

nguon-goc-cua-hoa-sen
Hoa sen xuất hiện lần đầu tiên tại Ấn Độ

Cây sen xuất hiện từ rất sớm vào khoảng năm 1979. Ấn Độ chính là nơi đầu tiên tìm thấy loại hoa này, sau đó thì nó được tìm thấy ở nhiều khu vực và nhiều quốc gia khác như trên thế giới như: Trung Quốc, vùng lục địa Á – Úc…

Hoa sen cũng rất phổ biến tại các vùng thuộc khu vực châu Á. Ngoài ra, nó cũng được trồng ở rất nhiều nơi trên thế giới như châu Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, do nền văn hóa khác nhau nên ở các nước phương Tây hoa sen chỉ được sử dụng để trang trí và làm đẹp. Còn đối với nước ta nói riêng và các nước Đông Á nói chung thì việc trồng và sử dụng loài hoa này còn có nhiều mục đích khác nhau.

Thông thường thì sen được phân loại dựa theo màu sắc của hoa. Dựa vào đó mà hoa sen được phân làm 6 loại, bao gồm: sen hồng, sen vàng, sen xanh, sen trắng, sen tím và sen đỏ. Ngoài ra cùng còn có một số loại sen khác đang được trồng phổ biến như: sen cạn, sen thái, sen đất, sen tuyết, sen mini…

Đặc điểm của hoa sen

Cây sen thuộc loài thực vật thủy sinh và nó sống ở dưới nước lâu năm. Sen có thân gai hình trụ thon dài, được mọc từ củ sen lên và đâm sâu vào dưới bùn. Thân sen dài khoảng 0,5 – 1,5m, củ sen được hình thành bởi phần thân rễ phình to ra và có hình như dùi trống cùng màu nâu vàng. Thân rễ được gọi là ngó sen, có hình ống và bên trong có nhiều lỗ khí tạo thành các rãnh. Ngó sen có màu trắng và có chồi mầm mọc ở đầu ngọn.

dac-diem-cua-hoa-sen
Cận cảnh những bông hoa sen

Lá sen mọc ở trên cuống dài và vươn lên trên bề mặt nước. Phiến lá to bản và có hình khiên tròn, đường kính lá sen khoảng 60 – 70cm, bề mặt lá có các gân tỏa thành những vòng tròn. Lá sen có màu xanh mướt và không bị thấm nước.

Sen có hoa mọc trên cuống dài giống như lá, khi nở thì hoa bung ra nhiều lớp cánh đan xen và xếp chồng lên nhau. Cấu tạo của hoa sen cũng rất đặc biệt, bao gồm: cánh hoa, bao phấn, nhụy sen, lá noãn, đài sen và gương sen. Hình dáng của cánh sen giống như chiếc thuyền úp chồng vào nhau. Hoa sen có rất nhiều gam màu khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là màu hồng và màu trắng.

Hoa sen nở vào mùa hè và khi đi qua đầm sen bạn sẽ cảm nhận được mùi hương thơm mát, không nồng, rất thanh thoát và dễ chịu. Sau khi hoa rụng hết cánh thì tâm sen sẽ lớn lên thành những đài sen to.

Hoa sen có ý nghĩa gì?

Biểu tượng của người Việt Nam

hoa-sen-co-y-nghia-gi
Hoa sen – biểu tượng của con người Việt Nam

Đối với người dân Việt Nam thì hoa sen mang ý nghĩa biểu tượng nhân văn sâu sắc. Hình ảnh những bông sen gắn liền với đời sống thôn quê dân dã, mặc dù giản dị nhưng lại vô cùng gần gũi. Hoa sen chính là đại diện cho sự mạnh mẽ, kiên cường, có thể vượt qua mọi nghịch cảnh của người Việt trong cuộc sống cũng như trong công việc.

Bên cạnh đó thì hoa sen còn đại diện cho những người có cốt cách quân tử, không bị vướng bận vào trần tục, dục vọng và sự tham lam. Ngoài ra thì bông sen còn tượng trưng cho nét đẹp tinh khôi, sự duyên dáng và nhẹ nhàng của người phụ nữ Việt Nam.

Ý nghĩa hoa sen trong Phật giáo

y-nghia-hoa-sen-trong-phat-giao
Hoa sen mang ý nghĩa đặc biệt trong Phật giáo

Trong Phật giáo thì hoa sen chính là biểu tượng của trong sáng và thuần khiết. Không những thế, hoa sen còn mang ý nghĩa tâm linh và tôn giáo, trở thành một nét đẹp trong văn hóa Phật giáo.

Hình ảnh Đức Phật được mô tả là ngồi trên toà sen với tư thế “liên hoa toạ” hay chính là tư thế hoa sen. Đây cũng chính là tư thế ngồi thiền định hoặc giảng kinh của các nhà tu sĩ Phật giáo sau này. Thế ngồi này giúp cho con người có được sự an tịnh của thân và tâm, hỗ trợ cho quá trình thiền định.

Xuất phát từ ý nghĩa sâu xa trong tư tưởng Phật giáo mà sen trở thành một loài hoa vừa gần gũi, vừa cao khiết và đặc biệt được người phương Đông coi trọng.

Ý nghĩa hoa sen trong phong thủy

y-nghia-hoa-sen-trong-phong-thuy
Hoa sen mang đến nguồn năng lượng tốt đẹp

Từ xa xưa thì hoa sen đã giữ một vị trí quan trọng trong nghệ thuật phong thủy, nó như một loài hoa đem lại nguồn khí thịnh vượng cho gia chủ bởi hoa sen chính là đại diện cho sự thuần khiết, thoát tục và thanh cao.

Việc trưng bày các vật phẩm như đĩa sen, cành sen hay hoa sen… trong căn nhà của bạn sẽ mang đến sự ấm cúng, nhẹ nhàng và thanh tịnh. Ngoài ra, những bức tranh hoa sen nghệ thuật còn mang đến nguồn năng lượng tốt đẹp, giúp xóa tan đi mọi phiền muộn, điều hòa khí vượng và tăng sức khỏe cho các thành viên trong gia đình.

Ý nghĩa hoa sen trong văn hóa các nước

Hoa sen không chỉ là loài hoa nổi tiếng ở Việt Nam mà nó còn là loài hoa có nhiều ý nghĩa, có ảnh hưởng đến nhiều nền văn hóa khác nhau trên thế giới:

  • Trong văn hóa Ai Cập cổ đại
y-nghia-hoa-sen-cua-ai-cap
Hoa sen hồng là biểu tượng của sự sống và tái sinh

Hoa sen hồng chính là loài hoa cao quý nhất, được nở ở những vùng nước tù đọng và bẩn đục, bông sen hoàn mỹ chính là sự sống xuất hiện đầu tiên, sau đó tạo hóa và vầng thái dương mới bắt đầu lóe ra từ trái tim rộng mở của nó. Vì vậy mà theo văn hóa Ai Cập cổ đại thì loài hoa này chính là biểu tượng của sự sống và sự tái sinh mãi mãi.

  • Trong văn hóa Ấn Độ

Từ thời cổ đại thì những bông sen hồng đã được coi là biểu tượng thiêng liêng của người Hindu. Nó thường được sử dụng như là một ví dụ để nói về vẻ đẹp linh thiêng, các cánh hoa đã nở được coi là sự mở rộng của tâm hồn và cũng là biểu tượng của sự thăng hoa tinh thần. Vẻ đẹp của hoa sen hoàn toàn tương phản với nguồn gốc từ bùn lầy của nó, thể hiện một sức mạnh tinh thần mạnh mẽ và quật cường.

  • Trong văn hóa Nhật Bản
y-nghia-hoa-sen-tai-nhat-ban
Hoa sen đại diện cho sự thanh khiết

Trong văn học của người Nhật Bản rất coi trọng hình tượng bông hoa trong trắng vươn lên giữa bùn lầy. Chính vì vậy mà hoa sen chính là một hình ảnh biểu tượng của đức hạnh, của sự thanh khiết và sự nguyên vẹn, kiên cường vượt lên giữa xã hội đầy rẫy những cám dỗ. Hoa sen chẳng cần phải lùi về một nơi hoang vắng như hoa lan (lan sinh trưởng ở u cốc, kỳ hương doanh dã) hay hoa cúc (biểu tượng của thú vui ở ẩn của kẻ sĩ)…

  • Trong văn hóa Việt Nam

Cũng giống như trong văn hóa Nhật Bản,ở Việt Nam hoa sen hồng là biểu tượng của sự thanh cao, tinh tế, của sức sống mãnh liệt, tinh thần vươn lên giữa khổ đau.

Hầu như tất cả người dân nước ta đều coi những búp sen hồng chính là quốc hoa của Việt Nam. Cũng không phải tự nhiên mà hoa sen hồng được nhiều người ưu ái bởi tất cả những vẻ đẹp của loài hoa này đều tượng trưng cho hình ảnh, đất nước và con người Việt Nam vô cùng hiền hòa và hiếu khách.

Ý nghĩa hoa sen theo màu sắc

Hoa sen cũng được ưa chuộng trong trang trí nhà cửa vào những dịp lễ quan trọng hay trở thành món quà ý nghĩa để thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng hay tán dương phẩm chất thanh cao, trong sạch của người tặng. Bạn có biết mỗi một màu sắc của hoa sen cũng mang một ý nghĩa khác nhau không?

  • Hoa sen xanh
y-nghia-hoa-sen-mau-xanh
Hoa sen màu xanh

Hoa sen có màu xanh chính là tượng trưng cho tinh thần về trí tuệ và kiến ​​thức. Trong Phật giáo thì ý nghĩa hoa sen xanh luôn gắn liền với một phần mở. Hoa sen xanh còn là hiện thân cho sự hòa bình, sự thịnh vượng của một quốc gia. Bên cạnh đó thì màu xanh của hoa sen còn gợi lên sự dung hòa tuyệt vời giữa con người và tự nhiên, mây trời, cây cỏ…

  • Hoa sen tím

Hoa sen có màu tím mặc dù không quá phổ biến nhưng hoa sen tím vẫn được đề cập như biểu tượng cho các giáo phái huyền bí. Bốn cánh hoa sen tím chính là tượng trưng cho một trong những lời dạy của Đức Phật về sự tỉnh ngộ của con người và nó được coi trọng như một sự thật cao quý.

  • Hoa sen trắng
y-nghia-hoa-sen-trang
Hoa sen màu trắng

Ý nghĩa hoa sen trắng chính là tượng trưng cho sự tinh khiết, thanh cao, thuần khiết trong tinh thần hoặc là sự tịnh tâm của một người nào đó.

  • Hoa sen hồng

Hoa sen có màu hồng là tượng trưng cho loài hoa tối cao, là biểu tượng của Đức Phật. Ý nghĩa của hoa sen hồng còn gắn liền với vẻ đẹp bình dị, của tinh thần kiên cường, mãnh liệt của con người cũng như thiên nhiên Việt Nam.

  • Hoa sen đỏ

Hoa sen có màu đỏ thưởng gắn liền với hình ảnh trái tim chính vì vậy mà nó là sự tượng trưng cho tình yêu và sự từ bi.

Trên đây là những thông tin liên quan đến hoa sen, hoa sen thơm, có hương lại có sắc. Nó chính là biểu tượng cho văn hóa và cốt cách của con người Việt Nam. Vì vậy chúng ta cần phải giữ gìn để chúng mãi mãi là quốc hoa của Việt Nam nhé!

Xem thêm: Bật mí ý nghĩa hoa hồng qua từng màu sắc