Giải thích câu tiên trách kỷ hậu trách nhân nghĩa là gì?

Tiên trách kỷ hậu trách nhân là lời khuyên mà ông cha ta dặn dạy con cháu cần nhìn nhận lại bản thân trước khi đánh giá ai đó. Từ đó giúp tu dưỡng đạo đức để hình thành nên lối sống đẹp. Cụ thể ý nghĩa cũng như bài học sâu sắc ẩn chứa trong câu nói này là gì, mời bạn đọc cùng chúng tôi tìm hiểu trong bài viết sau đây!

Giải nghĩa tiên trách kỷ hậu trách nhân là gì?

“Tiên” có ý nghĩa là trước, “kỷ” là bản thân, là chính mình, “hậu” là sau và từ “nhân” có nghĩa là người.

Như vậy chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản câu nói này như sau: Nếu gặp phải vấn đề nào đó trong cuộc sống, trước khi trách móc hay đổ lỗi cho người khác chúng ta nên xem xét lại chính bản thân mình trước.

Giải nghĩa cho câu nói tiên trách kỷ hậu trách nhân
Giải nghĩa cho câu nói tiên trách kỷ hậu trách nhân

Tiên trách kỷ hậu trách nhân tiếng anh được viết là “responsible first century, the post’s responsibilities”.

Tiên trách kỷ hậu trách nhân chữ Hán được viết là  先责己、后责人 (phiên âm: xiān zé jǐ hòu zé rén).

Ý nghĩa câu tiên trách kỷ hậu trách nhân

Câu “tiên trách kỷ hậu trách nhân” có ý nghĩa nhằm răn dạy con cháu về cách sống đẹp. Khi gặp những điều không tốt, trước tiên chúng ta cần phải biết nhìn nhận lại bản thân của mình, sau đó mới đánh giá những người khác có liên quan. Thông qua đạo lý này ông cha ta muốn dạy con cháu cần phải biết tu dưỡng đạo đức.

Mục đích của câu nói này là nhằm khuyên nhủ, răn dạy con cháu đời sau cần biết nhìn nhận lại chính mình mỗi khi gặp các vấn đề không tốt, sau đó mới đánh giá, suy nghĩ những người khác có liên quan.

Ý nghĩa được ẩn chứa trong bài học tiên trách kỷ hậu trách nhân
Ý nghĩa được ẩn chứa trong bài học tiên trách kỷ hậu trách nhân

Thay vì đổ lỗi cho người khác thì hãy xem xét xem bản thân mình đã làm tốt hay chưa. Nếu như bản thân chưa thực sự tròn trách nhiệm thì có nên trách người khác hay không?

“Tiên trách kỷ hậu trách nhân” liệu có đúng?

Xét về mặt ngữ nghĩa câu nói này hoàn toàn đúng, khi công việc hay cuộc sống của chúng ta gặp thất bại, không thuận lợi, thì nên tránh chính mình đầu tiên vì không có sự chuẩn bị kỹ và chưa tập trung 100% công sức.

Dễ dàng thấy được rằng phần lớn mọi người hiện nay thường hay đổ lỗi cho hoàn, cho người khác mà quên rằng bản thân mình mới chính là nguyên chính gây ra hậu quả đó.

Biết nhìn nhận lại chính mình sau mỗi vấp ngã là cơ hội để bạn có thể thấy được những điểm mạnh và yếu của bản thân. Nếu như bản thân đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không đạt được kết quả như mong đợi thì hãy nghĩ đến các tác động bên ngoài.

Cách để dừng việc đổ lỗi cho người khác?

Trong cuộc sống hiện nay có thể thấy rất nhiều câu chuyện hoàn toàn trái ngược với hình ảnh tiên trách kỷ hậu trách nhân bởi nỗi sợ bị quy trách nhiệm, không dám thừa nhận sự yếu kém của bản thân nên thường có xu hướng đổ lỗi cho người khác.

Để khắc phục tình trạng này, cũng như giúp mọi người rèn luyện được cho mình cách sống có trách nhiệm bạn hãy:

Thay đổi tư duy

Nếu như trong cuộc sống xảy ra bất cứ điều gì thì bạn hãy ghi nhớ không nên mang trong mình tâm lý là nạn nhân. Việc thay đổi chính suy nghĩ rất quan trọng, trước hết hãy tự xem xét lại bản thân của mình và cần biết có trách nhiệm với những gì mà mình làm.

Thay đổi tư duy là việc làm cần thiết để dừng việc đổ lỗi cho người khác
Thay đổi tư duy là việc làm cần thiết để dừng việc đổ lỗi cho người khác

Hãy suy nghĩ chủ động, không nên bị ảnh hưởng bởi những thứ khác xung quanh làm tác động đến những hành động của mình.

Thay đổi từ ngôn từ

Chúng ta thường hay có suy nghĩ: “Hàng xóm ồn ào quá, mình không thể học bài được” hay “Nếu trước đây bố mẹ cho con đi học thì con đã không vất vả như vậy”,… Đây chính là những dấu hiệu cho các hành vi đổ lỗi mà chúng ta thường hay gặp phải.

Chính vì thế, bạn cần phải thay đổi cả những điều nhỏ nhất, hay suy nghĩ những điều kéo mình đi theo hướng tích cực. Dần dần theo thời gian bạn sẽ có thể thay đổi được suy nghĩ của chính mình.

Thay đổi hành động

Khi hay đổ lỗi cho người khác, việc đầu tiên mà chúng ta làm chính là trách móc người khác, luôn cho rằng bản thân không hề tác động đến những điều đó. Cho nên bạn luôn không bao giờ chịu thừa nhận điểm yếu từ chính mình để sửa chữa và khắc phục chúng.

Thay đổi hành động để hoàn thiện nhân cách của chính mình
Thay đổi hành động để hoàn thiện nhân cách của chính mình

Vì thế nếu như muốn hoàn thiện bản thân mình bạn nên biết cách để nhìn nhận lại sự việc, tìm hiểu kỹ nguyên nhân để khắc phục, tránh mắc phải sai lầm đó thêm một lần nào nữa.

“Tiên trách kỷ” giúp chúng ta hoàn thiện bản thân

“Tiên trách kỷ hậu trách nhân” là bài học sâu sắc dành cho mỗi người sống để bản thân biết sống chủ động hơn. “Trách kỷ” là việc tự vấn chính mình, giúp mình nhìn nhận được đã sai ở đâu, điểm nào yếu kém để từng bước khắc phục.

  • Điều này vô cùng quan trọng giúp cho bạn phát triển hơn cả về tư duy, nhân cách và đạo đức.
  • Cho dù mọi thứ đến với bạn khó khăn hay thuận lợi thì hay luôn nghĩ mình là nguyên nhân chính. Tự kiểm điểm bản thân giúp chúng ta có thêm cơ hội để có thể giải quyết được khó khăn, nâng cao giá trị của chính mình.
  • Áp dụng thành công bài học “tiên trách kỷ hậu trách nhân” sẽ giúp bạn hoàn thiện chính mình hơn, từ đó được mọi người tôn trọng, tin tưởng, ngưỡng mộ.

Hy vọng những chia sẻ mà chúng tôi mang đến trên đây về bài học “tiên trách kỷ hậu trách nhân” sẽ giúp bạn nhận thức đúng đắn hơn về mọi thứ. Từ đó hình thành được văn hóa ứng xử tốt đẹp và hoàn thiện nhân cách của mình hơn.