Từ Láy Là Gì? Từ Ghép Là Gì? Tác Dụng & Phân Loại Cụ Thể

Trong chương trình học ngữ văn lớp 4 và lớp 7, các em học sinh sẽ được làm quen về khái niệm, cấu tạo và các loại từ láy. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều em học sinh chưa hiểu rõ về từ láy là gì? Từ láy được sử dụng trong ngữ cảnh nào, làm thế nào để phân biệt từ ghép và từ láy?

Từ láy là gì? Tác dụng và phân loại từ láy

Định nghĩa từ láy

từ láy là gì
Từ láy là gì? Cách phân biệt từ ghép với từ láy như thế nào?

Tất cả những điều bạn thắc mắc sẽ được giamaynenkhi.net tổng hợp toàn trong bài viết này. Để giúp các em học sinh có thể hiểu rõ bản chất và hệ thống kiến thức nhanh chóng nhất.

Từ láy là 1 dạng đặc biệt của từ phức và được cấu tạo từ 2 tiếng trở lên. Các tiếng cấu tạo nên từ láy thường giống nhau về nguyên âm, phụ âm hoặc cả phụ âm và nguyên âm được láy tương tự nhau.

Trong từ láy có thể chỉ có một từ có nghĩa, còn các từ còn lại không có nghĩa hoặc cả 2 từ đều không có nghĩa khi tách ra đứng riêng một mình.

Ví dụ: Lấp lánh, xinh xắn, lung linh, ngoan ngoãn,…

>>>>THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT? Câu rút gọn? #MẸO phân biệt ĐƠN GIẢN

soạn bài từ láy
Từ láy là gì? Hướng dẫn phân biệt từ láy với từ ghép

Tác dụng của từ láy

Từ láy dù được cấu tạo từ các tiếng không có nghĩa, nhưng khi chúng được ghép lại với nhau sẽ tạo thành 1 từ có nghĩa. Hiện nay, từ láy thường được sử dụng phổ biến trong văn nói và những tác phẩm thơ ca, văn học để nhấn mạnh, mô tả vẻ đẹp của con người, sự vật.

Đồng thời, từ láy cũng được dùng để diễn tả cảm xúc, tâm trạng của con người/ hiện tượng/ sự vật.

Ví dụ: “Ngôi sao kia lấp lánh chưa kìa” thì từ láy “lấp lánh” được sử dụng để mô tả và nhấn mạnh vẻ đẹp của ngôi sao.

➥ Xem thêm:

Phân loại từ láy

Dựa vào cấu tạo và cấu trúc giống nhau của các bộ phận. Từ láy được chia thành 2 loại là từ láy bộ phận từ láy toàn bộ.

  • Từ láy bộ phận

Trong từ láy bộ phận lại bao gồm từ láy nguyên âm từ láy vần. Từ láy nguyên âm là từ có phần âm lặp lại nhau. VD: long lanh, mênh mông, mệnh mang, lấp lánh, xinh xắn, ngơ ngác, móm mém,…

Từ láy vần (phụ âm) là những từ có phần vần lặp lại nhau. VD: tím lịm, tào lao, liêu xiêu, bứt rứt,…

định nghĩa từ láy
Từ láy có 2 loại là từ láy toàn bộ và bộ phận
  • Từ láy toàn bộ

Từ láy toàn bộ là các từ có tiếng lặp lại cả âm và cả vần của tiếng kia. Tuy nhiên, đôi khi để tạo sự hài hòa về âm thanh cũng như nhấn mạnh thì một số từ sẽ được thay đổi phụ âm cuối hoặc thanh điệu.

VD: mơn mởn, lanh lảnh, thoang thoảng, ào ào, xanh xanh, khom khom,… Hiểu rõ từ láy là gì thôi là chưa đủ, bạn cần hiểu thêm về từ ghép để quá trình làm bài tập không bị nhầm lẫn giữa hai loại từ này.

Từ ghép tổng hợp là gì? từ ghép chính phụ

Định nghĩa từ ghép

Từ ghép là từ được ghép bởi 2 tiếng trở lên, và những tiếng này có quan hệ về mặt ý nghĩa với nhau. Còn về mặt âm và vần thì không bắt buộc phải giống nhau.

từ ghép là gì
Định nghĩa từ ghép là gì?

Tác dụng của từ ghép

Từ ghép có tác dụng giúp chúng ta xác định được chính xác các từ ngữ cần sử dụng trong lời nói và câu văn giúp cho câu văn hoàn chỉnh hơn về mặt ngữ nghĩa.

Việc sử dụng các từ ghép giúp cho người nói, người viết có thể diễn đạt ý nghĩa các từ cần được sử dụng trong lời nói và câu văn của mình. Đồng thời, nó còn giúp cho người đọc và người nghe hiểu rõ ý nghĩa của người đọc, người viết muốn diễn đạt một cách chính xác mà không cần suy đoán hay hiểu sai.

Phân loại từ ghép

Từ ghép được chia thành 2 loại là từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ.

  • Từ ghép chính phụ

Đây là từ được ghép từ 2 tiếng có sự phân biệt rõ ràng về nghĩa và từ đứng đầu là từ chính và nó đóng vai trò mang ý nghĩa trọng tâm. Còn từ đứng sau là từ phụ có vai trò bổ trợ ý nghĩa cho từ chính. Vì thế, nghĩa diễn đạt của từ ghép chính phụ thường hẹp hơn.

VD: sân bay, đỏ hoe, hoa hồng, tàu hỏa, xe máy, bút máy,…

từ ghép chính phụ
Từ ghép có 2 loại là từ ghép chính phụ và đẳng lập
  • Từ ghép đẳng lập

Từ ghép đẳng lập có cấu tạo từ các tiếng có vai trò ngang nhau về ý nghĩa, không phân biệt từ phụ, từ chính. Vì thế, từ ghép đẳng lập cũng có ý nghĩa thể hiện rộng hơn so với từ ghép chính phụ. Vì thế, ý nghĩa của từ ghép đẳng lập cũng được thể hiện rộng hơn so với từ ghép chính phụ.

VD: nhà cửa, anh chị, quần áo, nhà cửa, sách vở, ông bà, cỏ cây,….

➥ Xem thêm:

Từ láy là gì? Phân biệt với từ ghép

Người xưa ta thường có câu “Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam”. Điều này cho thấy sự phong phú, đa dạng cũng như sự phức tạp trong cấu tạo, ngữ nghĩa tiếng Việt. Bên cạnh đó, chính sự chuyển hóa giữa từ láy và từ ghép cũng là nguyên nhân gây khó khăn cho các em học sinh khi phân biệt 2 loại từ này.

Tuy nhiên, các bạn có thể phân biệt từ láy và từ ghép thông qua một số cách sau:

Cách phân biệt Từ láy Từ ghép
Trong thành tố có từ Hán Việt Không phải là từ láy

Trong thành tố có từ Hán Việt thì chắc chắn từ đó là từ ghép. Và sẽ không phân biệt có sự lặp vần hay lặp âm hay không.

Chẳng hạn như từ láy “tử tế” dù có sự lặp lại âm đầu “t”, nhưng đây vẫn là từ ghép do “tử” là từ Hán Việt.

Ý nghĩa của các thành tố cấu tạo Cấu tạo của từ láy thường chỉ có 1 từ có nghĩa, hoặc cả 2 từ đều không có nghĩa khi tách riêng ra.

VD: Về từ láy “nhỏ nhắn” khi ghép lại với nhau chỉ kích thước của sự vật/ con người. Nhưng khi tách riêng ra thì nó chỉ có từ “nhỏ” có nghĩa, còn từ “nhắn” lại không có nghĩa.

Thành tố cấu tạo của các từ ghép có quan hệ với nhau về mặt ý nghĩa. Nhưng khi tách riêng ra thì chúng đều có nghĩa riêng.

VD: từ ghép “bàn ghế” khi tách riêng ra thì chúng đều có ý nghĩa xác định.

Sự lặp lại về phần vần và phần âm  Từ láy có sự lặp lại phần vần hoặc phần âm. Hoặc là lặp lại cả âm lẫn vần

VD: lăng nhăng (phần vần), mịn màng (lặp âm), nho nhỏ (lặp cả vần lẫn âm).

Thông thường, từ ghép sẽ không có sự lặp lại về phần âm lẫn phần vân. Tuy nhiên, cũng có 1 số ít trường hợp cũng có sự lặp lại.

VD: buôn bán, hoa quả, son môi, quà tặng, học sinh, khai giảng, tựu trường.

Đảo vị trí của các từ trong câu Khi đảo trật từ các tiếng thì từ láy sẽ không có ý nghĩa.

VD: Từ láy “lung linh” “lấp lánh” nhưng khi đổi ngược lại là “linh lung” hoặc “lánh lấp” sẽ không có nghĩa gì.

Khi đảo vị trí thì từ ghép vẫn có 1 ý nghĩa cụ thể.

VD: Từ “buôn bán” khi đảo vị trí lại thành “bán buôn”. Khi đảo lại thì nó vẫn có ý nghĩa cụ thể, chỉ 1 loại hình kinh doanh.

 

➥ Xem thêm:

Bài tập liên quan tới từ láy là gì, từ ghép là gì

Khi soạn bài từ láy, từ ghép thì người ta thường chia thành một số dạng bài tập sau:

Dạng 1: Phân biệt từ láy và từ ghép

Ví dụ: Cho danh sách các từ sau, hãy sắp xếp chúng thành 2 loại từ láy và từ ghép: sừng sững, nhà cửa, hung dữ, lủng củng, mộc mạc, dẻo dai, vững chắc, cứng cáp, dũng cảm, giản dị, chí khí, lẻ loi.

Từ láy bao gồm: Lủng củng, sừng sững, mộc mạc, lẻ loi, hồi hộp, cứng cáp.

Từ ghép bao gồm: hung dữ, nhà cửa, vững chắc, chí khí, giản dị.

từ ghép và từ láy
Những dạng bài tập liên quan tới từ láy và từ ghép

Dạng 2: Xác định từ láy toàn bộ hay bộ phận

Ví dụ: Cho các từ sau: phẳng phiu, mải miết, mơ mang, mong mỏi, hun hút, líu lo, típ tắp, thăm thẳm. Hãy cho biết, những từ láy trên thuộc loại từ láy nào?

Từ láy toàn bộ gồm: thăm thẳm

Từ láy bộ phận gồm: phẳng phiu, mải miết, mơ màng, mong mỏi, típ tắp, líu lo, hun hút.

Dạng 3: Xác định từ láy trong đoạn văn, đoạn thơ

Thường đề bài sẽ cho 1 đoạn thơ hay văn bản có chứa từ láy và học sinh cần tìm ra từ láy và nêu tác dụng của từ láy đó trong văn bản. Đối với dạng bài này, học sinh cần phải hiểu được ý nghĩa, nội dung của đoạn thơ, đoạn văn thì mới có thể phân tích được tác dụng của từ láy.

Ví dụ: Xác định từ láy trong đoạn văn sau và nêu tác dụng của nó.

“Đêm về khuya lặng gió. Sương phủ trắng mặt sông. Những bầy cá nhao lên đớp sương “tom tóp”, lúc đầu còn loáng thoáng dần dần tiếng tũng toẵng xôn xao cả mạn thuyền.”

Trong đoạn văn trên có các từ láy: tom tóp. loáng thoáng, xôn xao, tũng toẵng. Đây là những từ láy miêu tả âm thanh, tần suất xuất hiện của âm thanh trên dòng sông vào lúc đêm khuya tĩnh lặng.

Việc sử dụng từ láy còn góp phần miêu tả khung cảnh bờ sông về đêm sống động và chân thực hơn. Bên cạnh đó, tác giả cũng sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh. Để từ âm thanh tiếng cá đớp mồi gõ vào mạn thuyền thể hiện được sự tĩnh lặng của dòng sông về đêm và có thể nghe thấy từng âm thanh rất nhỏ.

Hy vọng qua bài viết từ láy là gì? Cách phân biệt từ láy với từ ghép ở trên các bạn đã có thể nắm vững kiến thức của loại từ này. Đặc biệt, với những mẹo nhỏ giúp phân biệt từ láy và từ ghép cũng giúp bạn dễ dàng với các bài tập để học tập tốt hơn.

Ngữ pháp và ngôn từ tiếng Việt rất phong phú và có rất nhiều điều chúng ta cần học hỏi. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì về các kiến thức văn học thì hãy để lại bình luận để mọi người cùng trao đổi và thảo luận để có được câu trả lời hữu ích nhất nhé!

About Thu Trà

https://giamaynenkhi.net/ Chào bạn, tôi là Thu Trà. Trên đây là nội dung đã được tôi nghiên cứu và tổng hợp lại theo những nguồn tin chọn lọc nhất. Hy vọng bài viết đã phần nào giúp giải đáp câu hỏi của các bạn. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào hãy comment bên dưới để tôi hỗ trợ bạn nhé!

View all posts by Thu Trà →